ชื่อวิทยาศาสตร์Tor tambroides
ชื่อสามัญThai mahseer, Greater brook carp
ชื่อไทยปลาเวียน ปลายาด
วงศ์Cyprinidae
ถิ่นกำเนิดจังหวัดเพชรบุรี จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดแม่ฮ่องสอน และจังหวัดอื่นๆในแถบภาคกลางและภาคตะวันตกและภาคใต
รายละเอียดปลาเวียน จัดเป็นปลาน้ำจืดของไทยที่หายากและใกล้สูญพันธุ์ มีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 40-50 เซนติเมตร นอกจากจะเป็นปลาที่มีรสชาติอร่อย ปลาเวียน ยังจัดเป็นปลาสวยงามที่หายากและมีราคาแพง ปัจจุบัน พบว่า ปลาชนิดนี้มีจำนวนลดน้อยลงมาก สาเหตุเกิดจากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสภาพแวดล้อมที่เสื่อมโทรมลง ไม่เอื้ออำนวยต่อการขยายพันธุ์ปลาเวียนในธรรมชาติ หรือการจับปลาเวียนขึ้นมาใช้ประโยชน์จำนวนมาก จนส่งผลให้ธรรมชาติไม่สามารถผลิตลูกพันธุ์ได้ทันต่อความต้องการ ลักษณะลำตัวจะมีสีฟ้าอมเขียว บริเวณส่วนหลังจะมีสีเขียวเข้ม หัวมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับลำตัว มีหนวดยาวอยู่ตรงบริเวณจะงอยปากและมุมปาก มีแผ่นปิดใต้คาง (medien lope) ซึ่งในปลาพลวงจะไม่มี ปลาเวียนอาศัยอยู่ในบริเวณน้ำตกห้วย และแหล่งน้ำที่ใสสะอาด เช่น ในต้นแม่น้ำเพชรบุรีอ่างเก็บน้ำเขื่อนแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี แม่น้ำไทรโยกน้อย จังหวัดกาญจนบุรีแม่น้ำปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชประภาจังหวัดสุราษฎร์ธานี ปกติปลาชนิดนี้ชอบอาศัยอยู่บริเวณต้นน้ำบนเทือกเขาเมื่อถึงฤดูฝนถึงจะอพยพย้ายถิ่นลงมาทางปากน้ำ ซึ่งหลังจากการสำรวจแล้วพบว่าจำนวนปลาเวียนในธรรมชาติลดน้อยลงจนใกล้สูญพันธุ์ กรมประมงโดยศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดเพชรบุรี จึงได้ดำเนินการศึกษาวิจัยเพาะขยายพันธุ์ปลาโดยเริ่มตั้งแต่การรวบรวมพ่อแม่พันธุ์ปลาเวียนจากธรรมชาติ วิธีการเพาะขยายพันธุ์การอนุบาลรวมถึงรูปแบบการเลี้ยงเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาให้เป็นการเลี้ยงเชิงเศรษฐกิจ
เครดิตภาพและข้อมูล: ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดเพชรบุรี